BBG HFD06

Stam

(6.4) De stam van een woord is het woord zonder de uitgang vanwege naamval, geslacht of getal.

Geslacht

(6.5) een zelfstandig naamwoord kent geslacht: mannelijk, vrouwelijk of onzijdig. Er is geen relatie tussen betekenis en geslacht van een woord.
Er is een aantal patronen dat helpt het geslacht van een woord te herkennen (of te kunnen gokken):

• een woord in het woordenboek dat eindigt op ος is gewoonlijk mannelijk
• een woord in het woordenboek dat eindigt op ον is altijd onzijdig
• een woord in het woordenboek dat eindigt op een α of een η is meestal vrouwelijk

Verbuigingsklassen

(6.7) Het Grieks onderscheidt drie declinaties (verbuigingsklassen) voor naamwoorden.

Nominativus en Accusativus

Het onderwerp van een zin staat in de eerste naamval, de nominativus. Dit is ook de vorm van een woord in het woordenboek. Het lijdend voorwerp (‘direct object’) van een zin staat in de vierde naamval, de accusativus.
In meeste Nederlandse zinnen is de woordvolgorde: onderwerp - werkwoor - lijdend voorwerp. In het Grieks gaat dit niet op, onderwerp en lijdend voorwerp zijn doorgaans te onderscheiden door te kijken naar welke naamvallen gebruikt zijn in de zin.

Naamvalsuitgangen

De naamvalsuitgangen zijn de uitgangen die toegevoegd worden aan de stam van het woord. In Tabel 1 staan deze uitgangen voor de 1e en 4e naamval.

Tabel 1
Naamvalsuitgangen 1e en 4e naamval

Naamval	Naam	2e decl.m.	1e decl.vr.	2e decl.onz.
1e ev	Nominativus	ς	-	ν
2e ev	Genitivus
3e ev	Dativus
4e ev	Accusativus	ν	ν	ν
1e mv	Nominativus	ι	ι	α
2e mv	Genitivus
3e mv	Dativus
4e mv	Accusativus	υς	ς	α

Vaak wordt de laatste stamklinker meegenomen bij weergeven van naamvalsuitgangen. Zie Tabel 2.

Tabel 2
Laatste stamklinker en naamvalsuitgang

Naamval	Naam	2e decl.m.	1e decl.vr.	2e decl.onz.
1e ev	Nominativus	ος	η         α	ον
2e ev	Genitivus
3e ev	Dativus
4e ev	Accusativus	ον	ην      αν	ον
1e mv	Nominativus	οι	αι	α
2e mv	Genitivus
3e mv	Dativus
4e mv	Accusativus	ους	ας	α

Verbuiging zelfstandig naamwoord en lidwoord

In Tabel 3 de verbuiging van een mannelijk en een onzijdig woord in de tweede declinatie en van twee vrouwelijke woorden uit de eerste declinatie. In Tabel 4 de verbuiging van het bepaald lidwoord. Het Grieks kent geen onbepaald lidwoord.

Tabel 3
Paradigma verbuiging drie zelfstandige naamwoorden

Naamval	2e decl.m.	1e decl.vr.			2e decl.onz.
1ev	λόγος	γραφή	ὥρα		ἔργον
2ev
3ev
4ev	λόγον	γραφήν	ὥραν		ἔργον
1mv	λογόι	γραφαι	ὣραι		ἔργα
2mv
3mv
4mv	λόγους	γραφάς	ὥρας		ἔργα

Tabel 4
Verbuiging bepaald lidwoord

Naamval	m.	vr.	onz.
1e ev	ὁ	ἡ	τό
2e ev
3e ev
4e ev	τόν	τήν	τό
1e mv	οἱ	αἱ	τά
2e mv
3e mv
4e mv	τούς	τάσ	τά

NV	GET	MNL(1/2)	VRL(1/2)	ΟΝΖ(1/2)		MNL/VRL(3)	ONZ(3)
NOM	ev	ς	-	ν		ς
GEN	ev	υ	ς	υ		ος	ος
DAT	ev	ι	ι	ι		ι	ι
ACC	ev	ν	ν	ν		α / ν
NOM	mv	ι	ι	α		ες	α
GEN	mv	ων	ων	ων		ων	ων
DAT	mv	ις	ις	ις		σι(ν)	σι(ν)
ACC	mv	υς	ς	α		ας	α