BBG HFD07

Genitivus - Tweede Naamval

De genitivus drukt bezit of afhankelijkheid uit.
In de vertaling zal vaak ‘van’ worden toegevoegd of een s of apostroph worden toegevoegd aan voorgaande woord.

Voorbeelden
ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ - het woord van God (Luk.8:11 e.a.)
Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς - Ik ben het Brood des levens (Joh.6:35)
Ἰησοῦ Χριστοῦ υἱοῦ Δαυεὶδ υἱοῦ Ἀβραάμ - Jezus Christus Zoon van David Zoon van Abraham (Matt.1:1)
διὰ τῶν χειρῶν Παύλου (Hand.19:11) - door de handen van Paulus / door Paulus’ handen

Dativus - Derde Naamval

De dativus wordt in veel situaties gebruikt, waaronder uitdrukkingen waarvoor in het Nederlands voorzetsels als ‘aan’, ‘in’ en ‘met’ worden gebruikt. Het is ook de naamval die gebruikt wordt voor een meewerkend voorwerp (‘direct object’) in een zin.

Voorbeelden
ἄγγελος Κυρίου κατ’ ὄναρ ἐφάνη αὐτῷ (Matt.1:20)
een engel van de Heer verscheen aan Hem in een droom

καθὼς ἐλάλησεν πρὸς τοὺς πατέρας ἡμῶν,
τῷ Ἀβραὰμ καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα (Luk.1:55)
Zoals Hij beloofd heeft aan onze vaders,
aan Abraham en aan zijn zaad tot in eeuwigheid

Naamvalsuitgangen

De naamvalsuitgangen zijn de uitgangen die toegevoegd worden aan de stam van het woord. Zie tabel 1.

Tabel 1
Naamvalsuitgangen

Naamval	Naam	2e decl.m.	1e decl.vr.	2e decl.onz.
1e ev	Nominativus	ς	-	ν
2e ev	Genitivus	υ	ς	υ
3e ev	Dativus	ι	ι	ι
4e ev	Accusativus	ν	ν	ν

1e mv	Nominativus	ι	ι	α
2e mv	Genitivus	ων	ων	ων
3e mv	Dativus	ις	ις	ις
4e mv	Accusativus	υς	ς	α

Vaak wordt de laatste stamklinker meegenomen bij weergeven van naamvalsuitgangen. Zie Tabel 2.

Tabel 2
Laatste stamklinker en naamvalsuitgang

Naamval	Naam	2e decl.m.	1e decl.vr.	2e decl.onz.
1e ev	Nominativus	ος	η / α	ον
2e ev	Genitivus	ου	νς / ας	ου
3e ev	Dativus	ῳ	ῃ / ᾳ	ῳ
4e ev	Accusativus	ον	ην / αν	ον

1e mv	Nominativus	οι	αι	α
2e mv	Genitivus	ων	ων	ων
3e mv	Dativus	οις	αις	οις
4e mv	Accusativus	ους	ας	α

Dit toegepast op de zelfstandige naamwoorden λόγος (woord, 2e declinatie mnl), γραφή en ὥρα (1e declinatie vrl), ἔργον (2e declinatie onz.) levert de vervoegingen in Tabel 3 op.

Tabel 3
Vervoeging zelfstandige naamwoorden

Naamval	2e decl.m.	1e decl.vr.		2e decl.onz.
1ev	λόγος	γραφή	ὥρα	ἔργον
2ev	λόγου	γραφῆς	ὥρας	ἔργου
3ev	λόγῳ	γραφῇ	ὥρᾳ	ἔργῳ
4ev	λόγον	γραφήν	ὥραν	ἔργον

1mv	λογόι	γραφαι	ὣραι	ἔργα
2mv	λόγων	γραφῶν	ὥρων	ἔργων
3mv	λόγοις	γραφαις	ὥρωαις	ἔργοις
4mv	λόγους	γραφάς	ὥρας	ἔργα

In Tabel 4 staat de Vervoeging van het bepaald lidwoord in alle naamvallen en geslachten.

Tabel 4
Vervoeging bepaald lidwoord

Naamval	m.	vr.	onz.
1e ev	ὁ	ἡ	τό
2e ev	τοῦ	τῆς	τοῦ
3e ev	τῷ	τῇ	τῷ
4e ev	τόν	τήν	τό

1e mv	οἱ	αἱ	τά
2e mv	τῶν	τῶν	τῶν
3e mv	τοῖς	ταῖς	τοῖς
4e mv	τούς	τάσ	τά

Samenvoeging van de lidwoorden (Tabel 4) met de zelfstandige naamwoorden uit Tabel 3 levert het volledige ovezicht van de vervoeging van deze zelfstandige naamwoorden met het bepaalde lidwoord. Zie Tabel 5.

Tabel 5
Vervoeging zelfstandig naamwoord met lidwoord

Naamval	2e decl.m.	1e decl.vr.		2e decl.onz.
1ev	ὁ λόγος	ἡ γραφή	ἡ ὥρα	τό ἔργον
2ev	τοῦ λόγου	τῆς γραφῆς	τῆς ὥρας	τοῦ ἔργου
3ev	τῷ λόγῳ	τῇ γραφῇ	τῇ ὥρᾳ	τῷ ἔργῳ
4ev	τόν λόγον	τήν γραφήν	τήν ὥραν	τό ἔργον

1mv	οἱ λογόι	αἱ γραφαι	αἱ ὣραι	τά ἔργα
2mv	τῶν λόγων	τῶν γραφῶν	τῶν ὥρων	τῶν ἔργων
3mv	τοῖς λόγοις	ταῖς γραφαις	ταῖς ὥρωαις	τοῖς ἔργοις
4mv	τούς λόγους	τάσ γραφάς	τάσ ὥρας	τά ἔργα